Sagan, skref fyrir skref.

Svör Stormorku við athugasemdum umsagnaraðila og almennings um umhverfismatsskýrslu Storm 1 bárust Skipulagsstofnun 14. nóvember 2025. Svarskjalið er einnig dagsett þann dag.

Í skjalinu bregst fyrirtækið við umsögnum um meðal annars rammaáætlun, skipulag og leyfi, fuglalíf, landslag og ásýnd, vatnshlot og tengingu við raforkuflutningskerfið. Í svörum til Dalabyggðar mótmælir Stormorka lagagrundvelli varúðarsvæðis VA2 og ítrekar þá afstöðu sína að þá gildandi lög um rammaáætlun nái ekki til vindorkuvera. Fyrirtækið segir verkefnið ekki hafa verið sent í rammaáætlun og að deiliskipulagi verði lokið áður en framkvæmdir hefjist.

Þetta er málflutningur framkvæmdaraðila á þeim tíma, ekki niðurstaða stjórnvalda um lagagildi varúðarsvæðisins eða leyfi fyrir verkefninu.

Lesa svör Stormorku frá 14. nóvember 2025 (PDF) (frumheimild). Sjá inngang á bls. 3–4, umfjöllun um rammaáætlun frá bls. 8 og svör til Dalabyggðar á bls. 42–52.

Í umsögn í samráðsmáli S-178/2025 gagnrýnir Stormorka áform um breytingar á lögum um verndar- og orkunýtingaráætlun og hugmyndir um afmörkun svæða fyrir vindorku. Fyrirtækið hvetur til niðurfellingar rammaáætlunar, eins árs leyfisveitingaferlis og eins sameinaðs leyfis.

Stormorka setur fram sjónarmið um eignarrétt, jafnræði og lagalega stöðu rammaáætlunar. Þetta er afstaða fyrirtækisins í samráði um lagasetningu, ekki bindandi niðurstaða stjórnvalds eða undanþága fyrir Hróðnýjarstaði.

Lesa umsögn Stormorku frá 8. október 2025 (PDF) (frumheimild); sjá einkum samantekt á bls. 1–3.

Minjastofnun Íslands telur fyrirliggjandi fornleifaskráningu fullnægjandi fyrir umhverfismatið. Hún heimilar þverun gamallar götu á tilgreindum stað með lágmarksraski og góðum frágangi og fellst á fyrirhugaðar verndaraðgerðir við vörður. Stofnunin leggur jafnframt áherslu á gildi minjaheilda og telur framkvæmdina hafa mikil áhrif á upplifun minjasvæða og menningarlandslags. Að þessum atriðum frátöldum gerir hún ekki frekari athugasemdir við matsskýrsluna.

Lesa frumumsögn í opinberu umsagnasafni HMS (PDF, frá bls. 38) (frumheimild).

Í umsögn til Skipulagsstofnunar frá 15. september 2025 fjallar Náttúrufræðistofnun um umhverfismatsskýrslu fyrirhugaðs vindorkuvers á Hróðnýjarstöðum, mál nr. 202507-0010.

Stofnunin telur skýrsluna að mestu byggja á greinargóðum gögnum en er ósammála túlkun framkvæmdaraðila á áhrifum á gróður, votlendi og fuglalíf. Hún telur framkvæmdasvæðið ekki heppilegt fyrir vindorkugarð vegna verðmætis þess fyrir fugla, meðal annars himbrima, haförn og vaðfugla. Einnig gerir hún athugasemdir við mat á landslagi og ásýnd og telur óvissu um árangur mótvægisaðgerða og samlegðaráhrif með öðrum vindorkuverum.

Í samantektinni leggur Náttúrufræðistofnun áherslu á varúð og telur skynsamlegra að beina slíkri starfsemi frá svæðum með ríkulegu fuglalífi og viðkvæmum tegundum. Hér er lýst faglegri afstöðu stofnunarinnar í umsögninni.

Lesa umsögn Náttúrufræðistofnunar frá 15. september 2025 (PDF) (frumheimild). Sjá einkum umfjöllun og samantekt á bls. 9–10.

Síðari umsögn um uppfært áflugsmat frá 5. júní 2026.

Í umsögn Dalabyggðar, dagsettri 12. september 2025, er fjallað um umhverfismatsskýrslu fyrirhugaðs vindorkuvers á Hróðnýjarstöðum. Sveitarfélagið bendir á að framkvæmdasvæðið sé bæði iðnaðarsvæði I8 og varúðarsvæði VA2 og að innan varúðarsvæðisins sé ekki heimilt að veita leyfi tengd orkuvinnslu.

Samkvæmt umsögninni er forsenda leyfisveitinga að vindorkuverið fari fyrst í nýtingarflokk rammaáætlunar og varúðarsvæðið verði síðan fellt niður með aðalskipulagsbreytingu. Einnig þurfi að vinna deiliskipulag og afla framkvæmda- og byggingarleyfis. Þetta er afstaða sveitarfélagsins í umsögninni; umsögnin er ekki leyfi fyrir framkvæmdinni.

Lesa undirritaða umsögn Dalabyggðar frá 12. september 2025 (PDF) (frumheimild). Sjá einkum bls. 1–2 um skipulag, rammaáætlun og leyfi.

Vegagerðin telur framkvæmdina munu hafa veruleg áhrif á vegakerfið og óskar eftir ítarlegri burðarþols- og álagsgreiningu, samgöngumati og mati á öðrum flutningsleiðum og uppskipunarstöðum. Hún áréttar að meta þurfi styrkingar vega og brúa, afla tilskilinna heimilda og að kostnaður af flutningum og tengdum framkvæmdum falli á framkvæmdaraðila.

Lesa frumumsögn í opinberu umsagnasafni HMS (PDF, frá bls. 36) (frumheimild).

Í umsögn til Skipulagsstofnunar frá 3. september 2025 fjallar Náttúruverndarstofnun um umhverfismatsskýrslu fyrirhugaðs vindorkuvers á Hróðnýjarstöðum.

Stofnunin telur nauðsynlegt að endurmeta áhrif á fugla með hliðsjón af uppfærðum válista frá 2025 og leggja áherslu á stofnþróun, búsvæði og varúð við túlkun gagna um haförn. Hún bendir einnig á sérstaka vernd votlendis og kallar eftir rökstuðningi fyrir röskun, samanburði valkosta og mati á mögulegum þurrkáhrifum mannvirkja.

Náttúruverndarstofnun telur áhrif á óbyggð víðerni geta verið talsvert til verulega neikvæð og að áhrif á myrkurgæði kunni að hafa verið vanmetin. Hér er lýst afstöðu stofnunarinnar í umsögninni, ekki endanlegri leyfisákvörðun.

Lesa umsögn Náttúruverndarstofnunar frá 3. september 2025 (PDF, 9 bls.) (frumheimild). Sjá einkum bls. 1–4 um fugla og votlendi og bls. 4–7 um víðerni, ásýnd og myrkurgæði.

Landsnet bendir á að samkvæmt kerfisáætlunum sé tenging vindorkugarða á Vesturlandi við meginflutningskerfið ekki möguleg án Holtavörðuheiðarlínu 1. Fyrirtækið gerir á þessu stigi ekki athugasemdir við hugmyndir um tengingu, en áréttar að lokahönnun og tengipunktur ráðist síðar í samráði við Landsnet og með hliðsjón af getu kerfisins. Einnig þurfi að meta ískast og vindstrengi við Glerárskógalínu 1. Umsögnin felur ekki í sér samþykkta tengingu.

Lesa frumumsögn í opinberu umsagnasafni HMS (PDF, frá bls. 33) (frumheimild).

Veðurstofa Íslands telur þurfa ítarlegra mat á beinum og óbeinum áhrifum framkvæmdar og rekstrar á grunnvatnshlotið Mið-Vesturland og Strandir. Hún telur áhættuskoðun almannavarna frá 2011 ekki nægilega heimild til að útiloka náttúruvá og gerir athugasemdir við nákvæmni og heimildir um vind, ísingu, skýjahulu og mælihæðir.

Lesa frumumsögn í opinberu umsagnasafni HMS (PDF, frá bls. 31) (frumheimild).

Fuglavernd leggur áherslu á hættu fyrir haförn og nauðsyn þess að meta samanlögð áhrif fyrirhugaðra vindorkuvera á Vesturlandi á fuglalíf og flugleiðir. Samtökin telja óvissu um árangur fyrirhugaðra mótvægisaðgerða og óska eftir að undirbúningur verði stöðvaður þar til fyrir liggur heildstæð ríkisstefna um staðsetningu vindorkuvera. Þetta er krafa samtakanna í umsögn, ekki ákvörðun um stöðvun.

Lesa frumumsögn í opinberu umsagnasafni HMS (PDF, frá bls. 155) (frumheimild).

Fiskistofa gerir ekki athugasemdir á þessu stigi málsins en bendir á að framkvæmdir í eða við veiðivötn, allt að 100 metrum frá bakka, séu háðar leyfi hennar ef þær geta haft áhrif á fiskigengd, fiskstofna, veiðiaðstæður eða lífríki vatns. Með umsókn þurfi viðeigandi álit veiðifélags og sérfræðiumsögn og leyfið verði að liggja fyrir áður en framkvæmdir hefjast.

Lesa frumumsögn í opinberu umsagnasafni HMS (PDF, frá bls. 46) (frumheimild).

Landvernd gagnrýnir afstöðu Stormorku til rammaáætlunar og telur verkefnið geta haft veruleg neikvæð áhrif á náttúru og samfélag. Samtökin kalla eftir rannsóknum á vatnshlotum áður en lengra er haldið, ítarlegra mati á líffræðilegri fjölbreytni og samlegðaráhrifum á fugla, einkum haförn. Niðurstaða samtakanna er að leggja eigi verkefnið til hliðar. Þetta er afstaða Landverndar, ekki niðurstaða leyfisveitanda.

Lesa frumumsögn í opinberu umsagnasafni HMS (PDF, frá bls. 179) (frumheimild).

Umhverfis- og orkustofnun bendir á að vindorkuverið hafi ekki verið flokkað í orkunýtingarflokk rammaáætlunar og vísar til takmarkana á leyfisveitingum samkvæmt lögum nr. 48/2011. Stofnunin áréttar að áhrifamat á vatn þurfi að liggja fyrir áður en leyfi eru veitt. Hún kallar einnig eftir skýrari umfjöllun um hljóðvist, ískast, olíumengun og slit vindmylluspaða og mótvægisaðgerðir vegna örplasts. Umsögnin er ekki útgáfa eða synjun virkjunarleyfis.

Lesa frumumsögn í opinberu umsagnasafni HMS (PDF, frá bls. 41) (frumheimild).

Stormorka stóð fyrir opnum kynningarfundi um umhverfismatsskýrslu Storm 1 í Dalabúð 21. ágúst 2025. Fundurinn var auglýstur kl. 20:00 og öllum sem vildu kynna sér fyrirhugaða framkvæmd boðið að mæta.

Kynningin varðaði áform um vindorkuver í landi Hróðnýjarstaða og umhverfismatsskýrslu framkvæmdaraðila. Fundurinn var haldinn á kynningartíma skýrslunnar, sem lauk 28. ágúst 2025. Í síðara áliti HMS er staðfest að Stormorka hafi kynnt framkvæmdina á opnum fundi þennan dag.

Lesa kynningu og fundarboð á vef Stormorku · Álit HMS, bls. 1, með staðfestingu á fundinum (PDF) (frumheimild).

Sveitarstjórn staðfestir samhljóða endurtekna höfnun nefndarinnar á framlengingu stöðuleyfis. Þetta er síðasta efnislega afgreiðsla mastramálsins sem fannst í yfirförnum fundargerðum til 19. október 2026.

Sveitarstjórn Dalabyggðar nr. 258, dagskrárliður 6 og 11.11.

Varðveitt afrit fundargerðar á Hagsmunir.is · Lesa frumfundargerðina · Tímaröð mastraleyfa og heimildir.

Storm Orka leggur fram nýja beiðni um framlengingu vegna masturs í landi Hróðnýjarstaða sem viðbragð við marsafgreiðslunni. Nefndin áréttar fyrri ákvörðun og hafnar erindinu. Beiðnin sýnir að fyrirtækið leitaði aftur eftir heimild eftir höfnunina; fundargerðin staðfestir ekki að niðurtekt hafi farið fram.

Umhverfis- og skipulagsnefnd Dalabyggðar nr. 157, dagskrárliður 11.

Varðveitt afrit fundargerðar á Hagsmunir.is · Lesa frumfundargerðina · Tímaröð mastraleyfa og heimildir.

Heilbrigðiseftirlit Vesturlands telur framkvæmdina ótímabæra án heildstæðrar stefnumörkunar um staðsetningu vindorkuvera og kallar eftir frekari rannsóknum. Eftirlitið gerir athugasemdir við áhrif á fugla, landslag, hljóðvist, skuggaflökt og vatnshlot og leggur áherslu á mengunarvarnir, vöktun og tilskilin starfsleyfi. Hér er lýst mati eftirlitsins í umsögn, ekki endanlegri leyfisákvörðun.

Lesa frumumsögn í opinberu umsagnasafni HMS (PDF, frá bls. 47) (frumheimild).

Samgöngustofa bendir á að mannvirki sem ná 100 metrum eða meira yfir jörðu skuli tilkynna og skrá sem flughindranir. Framkvæmdaraðili þurfi að senda fullnægjandi gögn um hæð og staðsetningu áður en framkvæmdir hefjast og tryggja viðeigandi merkingar og hindranaljós.

Lesa frumumsögn í opinberu umsagnasafni HMS (PDF, frá bls. 49) (frumheimild).

Í gögnum málsins kemur fram að byggðarráð Húnaþings vestra samþykkti samhljóða á 1249. fundi sínum 7. júlí 2025 afgreiðslu skipulags- og umhverfisráðs um að gera engar athugasemdir við kynningu umhverfismatsskýrslu vindorkuvers á Hróðnýjarstöðum. Þetta er afgreiðsla umsagnarbeiðni, ekki framkvæmdaleyfi.

Lesa frumumsögn í opinberu umsagnasafni HMS (PDF, frá bls. 1) (frumheimild).

Stormorka ehf. lagði 1. júlí 2025 fram umhverfismatsskýrslu um fyrirhugað vindorkuver á Hróðnýjarstöðum til kynningar og athugunar Skipulagsstofnunar. Framlagningardagurinn kemur fram í inngangi síðara álits HMS um framkvæmdina.

Skýrslan fjallar um áform um 118,8 MW vindorkuver með 18 vindmyllum, allt að 167,5 metra háum, á 415 hektara svæði. Þar er gerð grein fyrir framkvæmdinni, rannsóknum og mati framkvæmdaraðila á umhverfisáhrifum hennar. Framlagning skýrslunnar jafngilti ekki leyfi til framkvæmda.

Kynningartími skýrslunnar var frá 2. júlí til 28. ágúst 2025. Skýrslan sjálf er dagsett í júní 2025; tímalínufærslan miðast við framlagningu hennar 1. júlí.

Lesa umhverfismatsskýrslu Stormorku (PDF) (frumheimild) · Viðaukar og önnur gögn á opinberri færslusíðu HMS.

Sveitarstjórn tekur niðurstöðu nefndarinnar sérstaklega fyrir í máli 2502011 og staðfestir hana samhljóða. Bókunin um hættu af ljóslausum möstrum og nauðsyn þess að fjarlægja þau er endurbirt í fundargerðinni.

Sveitarstjórn Dalabyggðar nr. 254, dagskrárliður 7 og 14.3.

Varðveitt afrit fundargerðar á Hagsmunir.is · Lesa frumfundargerðina · Tímaröð mastraleyfa og heimildir.

Nefndin hafnar áframhaldandi stöðu mastranna. Samkvæmt henni hefur ljósabúnaður aðeins verið í lagi hluta tímans og ljóslaust mastur getur skapað hættu. Nefndin telur nauðsynlegt að fjarlægja möstrin hið fyrsta og vísar afgreiðslunni til staðfestingar sveitarstjórnar. Hún segir jafnframt að rúm tvö ár séu frá því framlenging féll úr gildi. Það samræmist ekki augljóslega eins árs framlengingunni frá 27. október 2022; sjá heimildayfirlitið.

Umhverfis- og skipulagsnefnd Dalabyggðar nr. 154, dagskrárliður 3.

Varðveitt afrit fundargerðar á Hagsmunir.is · Lesa frumfundargerðina · Tímaröð mastraleyfa og heimildir.