Sagan, skref fyrir skref.

Varðveitt myndskeið: sjá upptökur á Hagsmunir.is og stöðu þeirra sem ekki tókst að endurheimta.

Húsnæðis-, mannvirkja- og skipulagsstofnun (HMS) gaf út álit um umhverfismat fyrirhugaðs 118,8 MW vindorkuvers með 18 vindmyllum á Hróðnýjarstöðum. Álitið er dagsett 13. júlí 2026.

HMS telur umhverfismatsskýrsluna uppfylla skilyrði laganna en telur áhrif á ásýnd verða verulega neikvæð á umfangsmiklu svæði og að áhrif á fugla geti orðið verulega neikvæð, einkum vegna hafarnar. Stofnunin hefur efasemdir um að réttlætanlegt sé að veita framkvæmdinni leyfi vegna áhrifa á fuglalíf.

Álitið er ekki framkvæmdaleyfi eða endanleg synjun leyfis. Sjá einkum kafla um skipulag og leyfi og niðurstöðukafla á bls. 29–32.

Lesa álit HMS frá 13. júlí 2026 (PDF) (frumheimild) · Opinber færslusíða HMS með fylgigögnum.

Lesa samantekt um stöðu Storm 1 undir Staðreyndir.

Lög nr. 66/2026 um breytingu á lögum um verndar- og orkunýtingaráætlun tóku gildi 7. júlí 2026 samkvæmt lagasafni Alþingis. Lögin voru samþykkt á Alþingi 19. júní og eru dagsett 28. júní 2026.

Með breytingunni er vindorka sérstaklega nefnd: áætlunin tekur til vindorkuhugmynda með uppsett rafafl 10 MW eða meira, eða þegar vindorkumannvirki í hæstu stöðu er hærra en 30 metrar. Einnig bætist við 10. gr. a um sérstök sjónarmið við mat vindorkuhugmynda.

Lagabreytingin er ekki sjálf ákvörðun um flokkun Storm 1 eða leyfi fyrir vindorkuveri á Hróðnýjarstöðum.

Lesa lög nr. 66/2026 á vef Alþingis (frumheimild) · Núgildandi lög nr. 48/2011 og upplýsingar um gildistöku (frumheimild).

Stormorka sendir HMS viðbótarathugasemd, dagsetta 18. júní 2026, vegna umsagnar Náttúrufræðistofnunar um uppfært áflugsmat.

Fyrirtækið ítrekar það mat sérfræðinga sinna að framkvæmdin sé ekki líkleg til að hafa áhrif á stofnstærðir fugla. Það gagnrýnir óbreytta afstöðu Náttúrufræðistofnunar og telur að ekki hafi verið sýnt fram á annmarka á rannsóknum eða niðurstöðum framkvæmdaraðila. Stormorka óskar eftir að HMS taki sérstaklega afstöðu til vægis umsagnar stofnunarinnar.

Þetta eru sjónarmið Stormorku í viðbótarbréfinu, ekki staðfest niðurstaða stjórnvalda um áhrif verkefnisins.

Lesa viðbótarathugasemd frá 18. júní 2026 (PDF, bls. 5) (frumheimild). Sama skjal inniheldur aðalsvar Stormorku frá 12. júní á bls. 1–4.

Í bréfi til HMS frá 12. júní 2026 bregst Stormorka við umsögn Náttúrufræðistofnunar frá 5. júní um uppfært áflugsmat fyrir Storm 1.

Stormorka telur endurútreikninga sýna verulega lægri árekstrarhættu og að lækkunin stafi af leiðréttum forsendum og ólíkum aðferðum, ekki mótvægisaðgerðum. Fyrirtækið mótmælir því að uppfærslan breyti ekki fyrri umsögn Náttúrufræðistofnunar og óskar eftir að HMS meti gögnin sjálfstætt, gæti samræmis við önnur verkefni og rökstyðji hvaða niðurstöður árekstrarmats verði lagðar til grundvallar.

Hér er lýst afstöðu og kröfum Stormorku, ekki niðurstöðu HMS eða staðfestingu á áætlaðri árekstrarhættu.

Lesa svar Stormorku frá 12. júní 2026 (PDF, bls. 1–4) (frumheimild) · Umsögn Náttúrufræðistofnunar frá 5. júní.

Í umsögn til HMS frá 5. júní 2026 fjallar Náttúrufræðistofnun um uppfært áflugshættumat fyrir fyrirhugað vindorkuver á Hróðnýjarstöðum. Uppfærslan tók mið af breyttri spaðahæð, úr 25–180 metrum í 12,5–167,5 metra.

Stofnunin gerir fyrirvara við nákvæmni flughæðarmælinga og afmörkun hættusvæðis. Hún telur ekki rétt að afskrifa möguleg áhrif á spörfugla án haldbærra gagna og bendir á að taka þurfi tillit til næturumferðar fugla, sem ratsjármælingar sýndu að væri umtalsverð.

Niðurstaðan er að uppfærða matið breyti ekki fyrri umsögn stofnunarinnar um umhverfismatsskýrsluna. Enn ríki óvissa um árangur mótvægisaðgerða gegn áflugi og önnur áhrif, svo sem rask á gróðri og tap á búsvæðum fugla, vegi einnig þungt.

Lesa umsögn Náttúrufræðistofnunar frá 5. júní 2026 (PDF, 2 bls.) (frumheimild).

Í bréfi dagsettu 20. apríl 2026 leggur Stormorka fram uppfærða útreikninga á árekstrarhættu fugla vegna fyrirhugaðs vindorkuvers á Hróðnýjarstöðum. Uppfærslan var unnin að beiðni Skipulagsstofnunar vegna breyttrar spaðahæðar og fjölda vindmylla.

Útreikningarnir miðast við 18 vindmyllur í stað 20 og spaðahæð 12,5–167,5 metra í stað 25–180 metra. Einnig voru breyttar forsendur um meðal annars rekstrartíma vindmylla, birtutíma og forðunarhlutfall máva. Lagðar eru fram sex sviðsmyndir með ólíkum gögnum og forsendum; niðurstöðurnar ná til birtutíma frá mars til nóvember og taka ekki til spörfugla.

Stormorka telur uppfærsluna sýna lægri árekstrarhættu en fyrra mat og óskar eftir afstöðu stjórnvalda til þess hvaða aðferð beri að leggja til grundvallar. Þetta er mat framkvæmdaraðila og ráðgjafa hans. Náttúrufræðistofnun gerði síðar fyrirvara við matið í umsögn frá 5. júní 2026.

Lesa uppfært áflugsmat og fylgigögn (PDF) (frumheimild). Dagsett bréf Stormorku er á bls. 1–9 og niðurstöðutöflur á bls. 6–8.

Í umsögn dagsettri 9. febrúar 2026 í samráðsmáli nr. S-16/2026 um áform um innleiðingu endurnýjanlegrar orkutilskipunar ESB (RED II) hvetur Stormorka ráðherra og Alþingi til að fella niður rammaáætlun og einfalda leyfisveitingar fyrir endurnýjanlega raforku.

Fyrirtækið telur rammaáætlun valda löngum töfum og tvöföldu leyfisveitingaferli og heldur því fram að önnur lög, meðal annars um umhverfismat, skipulag og raforku, sinni sama hlutverki. Stormorka leggur til eins árs leyfisveitingaferli, eitt leyfi sem bindi stjórnvöld og að heildarferlið frá hugmynd til virkjunarleyfis taki ekki lengri tíma en tvö til þrjú ár.

Úrdrátturinn lýsir tillögum og afstöðu Stormorku á þessum tíma. Umsögnin er ekki ákvörðun um niðurfellingu rammaáætlunar eða leyfi fyrir Storm 1.

Lesa umsögn Stormorku frá 9. febrúar 2026 (PDF) (frumheimild). Sjá einkum bls. 1–2.